Ayodhya Kanda Sarga 89 – ayōdhyākāṇḍa ēkōnanavatitamaḥ sargaḥ
|| gaṅgātaraṇam ||
puṣya rātriṁ tu tatraiva gaṅgākūlē sa rāghavaḥ |
bharataḥ kālyamutthāya śatrughnamidamabravīt || 1 ||
śatrughnōttiṣṭha kiṁ śēṣē niṣādādhipatiṁ guham |
śīghramānaya bhadraṁ tē tārayiṣyati vāhinīm || 2 ||
jāgarmi nāhaṁ svapimi tamēvāryaṁ vicintayan |
ityēvamabravīdbhrātrā śatrughnō:’pi pracōditaḥ || 3 ||
iti saṁvadatōrēvamanyōnyaṁ narasiṁhayōḥ |
āgamya prāñjaliḥ kālē guhō bharatamabravīt || 4 ||
kaccitsukhaṁ nadītīrē:’vātsīḥ kākutstha śarvarīm |
kaccittē sahasainyasya tāvatsarvamanāmayam || 5 ||
guhasya vacanaṁ śrutvā tattu snēhādudīritam |
rāmasyānuvaśō vākyaṁ bharatō:’pīdamabravīt || 6 ||
sukhā naḥ śarvarī rājan pūjitāścāpi tē vayam |
gaṅgāṁ tu naubhirbahvībhirdāśāḥ santārayantu naḥ || 7 ||
tatō guhaḥ santvaritaṁ śrutvā bharataśāsanam |
pratipraviśya nagaraṁ taṁ jñātijanamabravīt || 8 ||
uttiṣṭhata prabudhyadhvaṁ bhadramastu ca vaḥ sadā |
nāvaḥ samanukarṣadhvaṁ tārayiṣyāma vāhinīm || 9 ||
tē tathōktāḥ samutthāya tvaritā rājaśāsanāt |
pañcanāvāṁ śatānyāśu samāninyuḥ samantataḥ || 10 ||
anyāḥ svastikavijñēyāḥ mahāghaṇṭādharā varāḥ |
śōbhamānāḥ patākābhiryuktavātāḥ susaṁhatāḥ || 11 ||
tataḥ svastikavijñēyāṁ pāṇḍukambalasaṁvr̥tām |
sanandighōṣāṁ kalyāṇīṁ guhō nāvamupāharat || 12 ||
tāmārurōha bharataḥ śatrughnaśca mahābalaḥ |
kausalyā ca sumitrā ca yāścānyā rājayōṣitaḥ || 13 ||
purōhitaśca tatpūrvaṁ guravō brāhmaṇāśca yē |
anantaraṁ rājadārāstathaiva śakaṭāpaṇāḥ || 14 ||
āvāsamādīpayatāṁ tīrthaṁ cāpyavagāhatām |
bhāṇḍāni cādadānānāṁ ghōṣastridivamaspr̥śat || 15 ||
patākinyastu tā nāvaḥ svayaṁ dāśairadhiṣṭhitāḥ |
vahantyō janamārūḍhaṁ tadā sampēturāśugāḥ || 16 ||
nārīṇāmabhipūrṇāstu kāścit kāścicca vājinām |
kāścidatra vahanti sma yānayugyaṁ mahādhanam || 17 ||
tāḥ sma gatvā paraṁ tīramavarōpya ca taṁ janam |
nivr̥ttāḥ kāṇḍacitrāṇi kriyantē dāśabandhubhiḥ || 18 ||
savaijayantāstu gajāḥ gajārōhapracōditāḥ |
tarantaḥ sma prakāśantē sadhvajā iva parvatāḥ || 19 ||
nāvastvāruruhuścānyē plavaistērustathāparē |
anyē kumbhaghaṭaistēruranyē tēruśca bāhubhiḥ || 20 ||
sā puṇyā dhvajinī gaṅgā dāśaiḥ santāritā svayam |
maitrē muhūrtē prayayau prayāgavanamuttamam || 21 ||
āśvāsayitvā ca camūṁ mahātmā
nivēśayitvā ca yathōpajōṣam |
draṣṭuṁ bharadvājamr̥ṣipravaryam
r̥tvigvr̥taḥ sanbharataḥ pratasthē || 22 ||
sa brāhmaṇasyā:’śramamabhyupētya
mahātmanō dēvapurōhitasya |
dadarśa ramyōṭajavr̥kṣaṣaṇḍam
mahadvanaṁ vipravarasya ramyam || 23 ||
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīyē ādikāvyē ayōdhyākāṇḍē ēkōnanavatitamaḥ sargaḥ || 89 ||
